The Tool Desk
Outbyte Driver Updater FREEScan for outdated or missing drivers - takes under a minuteDriver Scan →Outbyte PC Repair FREERepair Windows errors before they cause bigger problemsFix Now →Ang lathalain ay nagkukuwento gamit ang mga totoong pangyayari at napapatunayang detalye. Narito ang isang halimbawang lathalain sa Filipino, kasunod ang paliwanag kung paano ito binuo at paano magsulat nang malinaw, makatao, at tapat sa mga katotohanan.
Halimbawa ng lathalain: Ang silid-aklatang bukas bago mag-uwian
Sa huling oras bago umuwi ang mga mag-aaral, hindi agad nagsasara ang maliit na silid-aklatan ng paaralan. May ilang batang nananatili sa mga mesa, binubuklat ang mga aklat at kinokopya sa kuwaderno ang mga salitang hindi nila alam.
Hindi sapat ang tagpong ito upang malaman kung bakit sila naroon o kung ano ang naitutulong ng silid-aklatan. Kailangang alamin iyon sa mga taong gumagamit at namamahala rito. Sa isang tunay na lathalain tungkol sa paaralan, maaaring siyasatin kung paano nagiging bahagi ng araw ng mga mag-aaral ang aklatan—at kung anong mga hadlang, kung mayroon man, ang nakaaapekto sa paggamit nito.
Maaaring magsimula ang reporter sa pag-oobserba sa lugar at pakikipag-usap sa mga mag-aaral, guro, o tagapangasiwa. Ang anumang bilang ng dumadalaw, oras ng pagbubukas, o dahilan ng pagpunta roon ay dapat alamin at tiyakin sa mapagkakatiwalaang tao o talaan. Hindi dapat mag-imbento ng pangalan, pahayag, saloobin, o pangyayaring wala sa aktuwal na pag-uulat.
Sa ganitong paraan, hindi ginagawang patunay ang isang magandang tagpo. Nagiging pasukan ito sa isang mas malalim na tanong: ano ang papel ng aklatan sa buhay-paaralan, at ano ang sinasabi ng mga totoong karanasan tungkol dito?
Ano ang katangian ng isang lathalain?
Ang lathalain ay isang uri ng pamamahayag na maaaring gumamit ng paglalarawan, salaysay, at human-interest na detalye upang tulungan ang mambabasa na maunawaan ang isang paksa. Naiiba ang estilo nito sa tuwirang balita, ngunit hindi nito inaalis ang pangangailangang maging tumpak at makatarungan. Dapat nakaugat pa rin sa napapatunayang impormasyon ang mga eksena, pahayag, at konklusyon nito.
Inilalarawan ng presentasyong Feature Writing ni Rhea Agibuay para sa PCAARRD/DOST ang ilang posibleng paksa, kabilang ang personalidad, karanasan, paglalarawan, salaysay, backgrounder, at how-to na artikulo. Hindi iisa ang pormula ng lahat ng lathalain: piliin ang anyo ayon sa paksa at sa impormasyong tunay na makukuha.
Paano inaayos ang sample
Lead: buksan ang kuwento
Ang lead ang pambungad na nag-aanyaya sa mambabasa at nagpapakilala sa pangunahing punto. Maaari itong magsimula sa isang eksena, kapansin-pansing detalye, tanong, o maikling anekdota—basta suportado ng pag-uulat. Sa sample, ang huling oras sa silid-aklatan ang tagpong nagbubukas ng paksa. Hindi ito dapat palamutian ng inimbentong tunog, kilos, o emosyon.
Quick wins for a faster PC:
Fix the driver behind crashes, sound loss and screen glitchesFind Drivers →Clear out junk files and repair common Windows errorsFree Scan →Nut graf: ipaliwanag kung bakit mahalaga
Pagkatapos ng pambungad, kailangang ipaliwanag kung tungkol saan talaga ang kuwento at bakit ito dapat pagtuunan ng pansin. Tinatawag ito ng DepEd teacher note na nut graf: nagbibigay ito ng konteksto at kabuluhan. Sa sample, inililipat ng ikalawang talata ang atensiyon mula sa tagpo tungo sa tanong tungkol sa papel ng aklatan at sa kailangang siyasatin.
Pag-unlad: ilahad ang mga detalye at ebidensiya
Sa gitna ng lathalain, palalimin ang paksa sa pamamagitan ng mga obserbasyon, panayam, dokumento, at iba pang detalyeng mapatutunayan. Iugnay ang bawat pahayag sa pinagmulan nito. Sa halimbawang ito, ipinapakita kung anong mga tanong at impormasyon ang kailangang tipunin; hindi ito nag-aangking may naganap nang panayam o may beripikadong datos tungkol sa isang partikular na paaralan.
Wakas: mag-iwan ng makabuluhang kaisipan
Maaaring magtapos sa detalyeng nagbibigay-linaw o nagpapalakas sa pangunahing ideya. Ipinapakita ng presentasyon ni Agibuay ang isang modelong nagsisimula sa anekdota o ilustrasyon, nagpapahayag agad ng tema, nagpapaunlad nito sa mga detalye, at nagtatapos sa linyang nagpapatingkad sa sentrong kaisipan. Isa lamang itong kapaki-pakinabang na gabay, hindi sapilitang hulma para sa bawat lathalain.
Paano mag-ulat nang tapat at makatao
- Tiyakin ang mga detalye. Beripikahin ang mga pangalan, petsa, bilang, pangyayari, at pahayag bago isulat. Hanapin ang dokumento o taong makapagpapatunay sa impormasyong ginagamit.
- Itala nang wasto ang mga panayam. Suriin ang mga sipi laban sa iyong tala o recording. Huwag maglagay ng tuwirang sipi kung hindi mo matiyak ang eksaktong sinabi.
- Ibigay ang patas na konteksto. Ilarawan ang mga tao ayon sa nalalaman at sinasabi ng mapagkakatiwalaang ebidensiya; huwag magpalagay ng iniisip, nararamdaman, o motibo nila.
- Paghiwalayin ang obserbasyon at palagay. Maaaring ilarawan ang nakikita, ngunit huwag ipresenta ang interpretasyon bilang katotohanan kung hindi ito napagtitibay.
- Gamitin ang damdamin nang responsable. Maaaring maging makatawag-pansin ang wika at detalye, ngunit hindi dahilan ang emosyonal na bisa para magpalabis o magdagdag ng hindi totoong pangyayari.
Binibigyang-diin ng DepEd teacher note para sa English 7 sa SY 2025–2026 na dapat manatiling neutral at nakabatay sa napapatunayang impormasyon ang pamamahayag. Binabanggit din nito ang linaw, pagiging patas, katotohanan, at etika bilang katangian ng de-kalidad na journalism.
Best Value
Mga gabay sa pagsulat ng sariling lathalain
- Pumili ng paksang kayang saliksikin. Maghanap ng tao, karanasan, lugar, o usaping may kabuluhan sa komunidad at may mga mapagkakatiwalaang mapagkukunan ng impormasyon.
- Itakda ang pangunahing punto. Isulat sa isang pangungusap kung ano ang nais maunawaan ng mambabasa tungkol sa paksa. Gamitin ito bilang gabay sa pagpili ng mga detalye.
- Mangalap at mag-verify ng impormasyon. Magmasid, magsagawa ng panayam, at sumangguni sa mga dokumentong may kaugnayan. Itala kung sino ang pinagmulan ng bawat mahalagang pahayag.
- Bumuo ng lead at nut graf. Pumili ng pambungad na angkop sa paksa, saka agad linawin ang konteksto at kabuluhan nito. Ang peg o napapanahong kawit ay maaaring magbigay ng dahilan kung bakit mahalaga ang kuwento ngayon, kung mayroon nito.
- Ayusin ang mga detalye ayon sa tema. Ipakita kung ano ang nangyayari at bakit ito mahalaga. Gumamit ng tiyak na salita at tanggalin ang paligoy-ligoy na hindi tumutulong sa pag-unawa.
- Tapusin nang may layunin. Pumili ng wakas na nag-uugnay sa pangunahing ideya, hindi ng pangakong walang suporta o konklusyong higit sa ipinakikita ng ebidensiya.
- Muling basahin para sa katumpakan at linaw. Tiyaking tama ang mga pangalan, sipi, detalye, at atribusyon; suriin kung patas ang paglalarawan at madaling sundan ang daloy.
Ang kuwaderno o papel ay maaaring makatulong sa pagkuha ng tala at pagbuo ng draft, ngunit hindi ito kinakailangan o pangunahing bahagi ng lathalain. Sa DepEd learning activity, binabanggit ang panulat at papel bilang gamit sa gawain; mahalaga pa rin ang mismong pag-uulat at pagsulat.
Quick Recap
Mga mapagkukunan
- Rhea Agibuay, PCAARRD/DOST, Feature Writing (presentasyon, Marso 9–10, 2021) — mga paksa, lead, wakas, at isang posibleng estruktura ng lathalain.
- DepEd Learning Resources Management and Development System, A Learner’s Material on Journalistic Writing (Feature, Sports, and News Articles) (Nobyembre 27, 2018) — materyal sa pagkatuto tungkol sa pagsulat ng lathalain, sports, at balita.
- DepEd, Dynamic Learning Program, English 7, Q3-TN-24 (SY 2025–2026) — gabay sa lead, nut graf, peg, beripikasyon, at pamantayan sa pamamahayag.
- DepEd, English Prototype Syllabi Compendium (circa 2020) — naka-index na bahagi tungkol sa lathalain, panayam, estruktura, katumpakan, pagkamalikhain, at integridad.
Product prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on Amazon at the time of purchase will apply.
